هنوز هیچ محصولی خریداری نکرده اید.
رابطه سالم چه ویژگی هایی دارد؟
رابطه عاطفی سالم فقط به این معنا نیست که دو نفر همدیگر را دوست داشته باشند، زیاد با هم وقت بگذرانند یا هیچ‌وقت با هم اختلاف پیدا نکنند. خیلی از رابطه‌ها با عشق و هیجان زیادی شروع می‌شوند، اما بعد از مدتی یکی از طرفین احساس خستگی، تنهایی، وابستگی یا حتی گم‌کردن خودش را تجربه میکند.
از طرف دیگر، ممکن است دو نفر همدیگر را دوست داشته باشند، اما بلد نباشند درباره احساساتشان حرف بزنند، نه بگویند، مرزهایشان را مشخص کنند یا هنگام اختلاف بدون آسیب زدن به یکدیگر گفت‌وگو کنند.
پس یک سؤال مهم‌تر از «آیا همدیگر را دوست داریم؟» وجود دارد:
آیا شیوه‌ای که در این رابطه با یکدیگر رفتار می‌کنیم، به رشد، آرامش و امنیت هر دو نفر کمک میکند؟
در این مقاله از مجله مجتبی تمسکی، از صفر تا صد یک رابطه خوب یا یک رابطه عاطفی سالم را بررسی خواهیم کرد. با ما همراه باشید.
رابطه سالم چیست و چرا اهمیت دارد؟
رابطه سالم رابطه‌ای است که در آن هر دو نفر بتوانند در کنار ارتباط و صمیمیت، احساس احترام، امنیت و آزادی نسبی را تجربه کنند. در چنین رابطه‌ای قرار نیست یکی از افراد همیشه کوتاه بیاید، دیگری همیشه تصمیم بگیرد یا یکی مسئول آرام‌کردن و تنظیم احساسات هر دو نفر باشد. هر فرد مسئول احساسات، رفتارها و انتخاب‌های خودش است و در عین حال برای رابطه و نیازهای طرف مقابل هم اهمیت قائل میشود. بسیاری از زوج‌ها برای ساختن چنین رابطه‌ای ابتدا با مفهوم معیارهای ازدواج موفق آشنا می‌شوند تا بدانند بر چه پایه‌هایی باید زندگی مشترک خود را بنا کنند.
به همین دلیل، رابطه سالم را نمی‌توان فقط با میزان عشق یا مدت‌زمان رابطه سنجید. ممکن است دو نفر بسیار عاشق هم باشند، اما رابطه‌شان پر از کنترل، ترس، تحقیر یا وابستگی باشد. برعکس، ممکن است یک رابطه با وجود اختلاف‌نظر، رابطه‌ای امن و سازنده باشد؛ چون دو نفر می‌توانند درباره اختلافاتشان گفت‌وگو کنند و به فردیت یکدیگر احترام بگذارند.
مجتبی تمسکی نیز در دوره هنر زندگی مشترک در مورد اهمیت بیان مشکلات و اختلاف نظرها از سمت زوجین می‌گوید:
اگر دیدید یکی از زوجین هیچ اعتراضی نمی‌کند و فقط چشم می‌گوید، خوشحال نباشید؛ چرا که در این رابطه یکی از زوجین عشق خود را سرکوب کرده و در خود کشته است.
رابطه سالم چه ویژگی‌هایی دارد؟
شاید بارها و بارها از خود پرسیده باشید، “تو رابطه چی مهمه؟” شما به عنوان یک همسر باید بدانید که یک رابطه سالم فقط به دوست داشتن و احساسات عاطفی محدود نمی‌شود. در ادامه خواهیم گفت یک رابطه خوب چه ویژگی هایی دارد:
اعتماد و صداقت
اعتماد و صداقت از پایه‌های شکل‌گیری امنیت روانی در رابطه هستند. وقتی افراد بتوانند احساسات، نیازها و نگرانی‌های خود را بدون ترس از قضاوت، فریب یا واکنش شدید طرف مقابل بیان کنند، زمینه برای صمیمیت و ارتباط مؤثرتر فراهم میشود.
اعتماد نیز به این معناست که فرد بتواند روی ثبات، قابل‌پیش‌بینی‌بودن و مسئولیت‌پذیری طرف مقابل حساب کند. البته اعتماد با یک‌بار قول دادن ایجاد نمی‌شود؛ بلکه در طول زمان و از طریق رفتارهای صادقانه، پایبندی به تعهدات و هماهنگی میان حرف و عمل شکل می‌گیرد و تقویت میشود.
احترام متقابل در رابطه سالم
احترام متقابل یعنی هر دو نفر برای احساسات، نیازها، عقاید، انتخاب‌ها و مرزهای یکدیگر ارزش قائل باشند؛ حتی زمانی که با هم اختلاف‌نظر دارند. در یک رابطه سالم، احترام به معنای موافقت همیشگی یا نادیده گرفتن خواسته‌های خود نیست، بلکه یعنی بتوانیم بدون تحقیر، توهین، تهدید یا کنترل، درباره تفاوت‌ها صحبت کنیم. احترام همچنین به هر فرد اجازه می‌دهد در کنار صمیمیت عاطفی، هویت و استقلال شخصی خود را حفظ کند و احساس کند در رابطه دیده و شنیده میشود.
ارتباط مؤثر و شنیدن فعال
گاهی برخی از گفتگوها فرد را بیشتر از قبل تنهاتر میکند، چرا؟ چون در یک رابطه ناسالم، شریک عاطفی گوش برای شنیدن دارد؛ اما در حقیقت نمی‌شنود! او به احساسات گوینده توجهی نکرده و فقط حضور دارد. به نظرتان این کشنده‌تر نیست؟ اگر خواهان رابطه پایدار هستید، پس شنیدن فعال در رابطه را یاد بگیرید.
ارتباط مؤثر و شنیدن فعال از نشانه های یک رابطه سالم است. این مهارت‌ها در واقع بخشی از مجموعه گسترده‌تری به نام مهارت های ارتباطی هستند که یادگیری آنها به کیفیت رابطه عاطفی شما کمک زیادی میکند.در شنیدن فعال شما باید احساس همدلی خود را از طریق زبان بدن بروز داده و با او همراه شوید. به همین جهت اگر شما هم به دنبال بهبود روابط خانوادگی خود هستید با دریافت دوره صوتی نگاه سالم، رابطه سالم زندگی شاد و سالم را تجربه کنید.
حفظ استقلال فردی در رابطه
حفظ استقلال فردی یکی از نشانه های رابطه عاطفی سالم است. در یک رابطه سالم هر دو طرف زمانی را برای خود اختصاص داده و کارهای مورد علاقه خود را انجام می‌دهند. در واقع با دنبال کردن این علایق رشد فردی خود را تقویت می‌کنید. در یک رابطه سالم از جمله «تو من را کامل می‌کنی!» استفاده نمی‌شود. شما قبل از شروع این رابطه هر کدام افراد مستقل و توانمندی بودید و باید همچنان باقی بمانید.
همچنین باید خودتان این استقلال را حفظ کرده و به رشد هویت فردی خود نیز بپردازید. در برخی از روابط شکست خورده با کمک این ویژگی توانسته‌اند رابطه را دوباره احیا کنند.
حمایت عاطفی، همدلی و همدردی
آیا تابه‌حال برایتان پیش آمده که با پارتنر خود درباره روز بدتان صحبت کنید؟ اگر از صحبت با او لذت برده‌اید و حالتان بهتر شده، در این صورت حمایت عاطفی، همدلی و همدردی را تجربه کرده‌اید. حمایت عاطفی یکی از مهم‌ترین ویژگی رابطه سالم به‌حساب می‌آید. در یک رابطه سالم افراد در موقعیت‌های سخت به همدیگر کمک میکنند. همچنین از اهداف و علایق یکدیگر حمایت کرده و موفقیت‌ها را در کنار هم جشن می‌گیرند. چطور این حمایت عاطفی را انجام بدهم؟
- ابتدا به حرف‌هایش خوب گوش کنید
- در مورد مشکل پیش آمده بپرسید
- با احساسات او همراه شوید
- فرد را تشویق و تحسین کنید
- از قضاوت کردن بپرهیزید
قدردانی در رابطه
در یک رابطه سالم استفاده از جمله «تو هیچ کاری برای من انجام نداده‌ای!» ممنوع است. به طور حتم افراد در رابطه برای همدیگر کارهایی انجام دادهاند. قدردانی از آن کارها بهترین راهکار برای پایداری روابط است. ازاین‌رو می‌توان گفت که اساسی‌ترین ویژگی رابطه سالم قدردانی است. وقتی شما حتی از تلاش‌های کوچک شریک خود قدردانی کنید، تأثیر آن به دو شکل در رابطه اتفاق می‌افتد:
- خودتان رضایت بیشتری از رابطه دارید
- شریک خود را برای انجام آن کارها بیشتر تشویق می‌کنید
انعطاف پذیری در رابطه
انعطاف پذیری یکی از ویژگی های رابطه سالم است. انعطاف پذیری در رابطه سالم به معنای درک چالش‌هایی است که از سوی شریک خود با آن مواجه میشود. شما باید پارتنر خود را با همه کم‌وکاستی‌ها بپذیرید. بنابراین گاهی در مشاجرات و چالش در روابط باید یک نفر کوتاه بیاید و منطقی‌تر با هم مصالحه کنند. البته این انعطاف‌پذیری باید متقابل باشد تا تعادل در رابطه برقرار شود. در ادامه راهکارهای یک رابطه انعطاف‌پذیر را با چند مثال به شما توضیح خواهیم داد:
- در برنامه آخر هفته می‌توانید با هم برای رفتن به یک مکان یا چند مکان تصمیم‌گیری کنید.
- اگر یکی از زوجین شغل خود را از دست داد. در این صورت با هم برای مدیریت مالی خانواده تصمیم می‌گیرند.
- در صورت بیماری یکی از زوجین، طرف مقابل باید خودش را با شرایط وفق دهد و از او مراقبت کند.
امکان رشد در رابطه
به نظرتان چرا روابط بعد از مدت زمان کوتاهی یکنواخت و دل‌مرده می‌شوند؟ در حقیقت روابط یکنواخت و کهنه نمی‌شود، بلکه این احساس به دلیل گیر افتادن در رابطه و عدم پیشرفت در فرد به وجود می‌آید.
اگر زوجی بعد از گذشت سال‌ها هیچ پیشرفتی نداشته باشند، پیامد خوبی ندارد. چراکه باید ترس‌ها، علایق، اهداف و آرزوها بعد از گذشت زمانی دچار تغییروتحول شده و تکامل یابد. بنابراین با ایجاد فرصت رشد برای خود و شریکتان می‌توانید از جدایی و پایان رابطه جلوگیری کنید. چراکه هر دو در حال پیشرفت بوده و انگیزه بیشتری برای پایداری رابطه دارید.
صبوری لازمه یک رابطه سالم
صبوری لازمه یک رابطه ی سالم بوده و باید این رفتار را در خود تقویت کنید.این نوع صبر و توانایی کنترل واکنش‌ها در موقعیت‌های دشوار، از نشانه‌های مهم بلوغ عاطفی در رابطه است.تصور کنید که مرد خانه به دلیل مشکلات مالی عصبی و بدرفتار است. حالا خانم با صبوری و درک متقابل باید فضای آرام ایجاد کرده تا از این روزها عبور کنند. مطمئن باشید که در یک رابطه سالم مرد این صبوری را به‌خاطر داشته و رابطه عمیق‌تر خواهد شد.
افراد بی توجه به این ویژگی رفتاری روی حرکات شریک خود ریزبین شده و مشاجره و کینه‌توزی را در رابطه افزایش می‌دهند.
حل اختلافات به روش سالم
پرفسور جان گاتمن، متخصص حوزه روابط معتقد است، انتقاد با بیان یک گلایه یا درخواست مشخص تفاوت دارد. وقتی به جای اشاره به یک رفتار، شخصیت طرف مقابل را هدف قرار می‌دهیم، احتمال شکل‌گیری واکنش دفاعی بیشتر میشود و گفت‌وگو از حل مسئله فاصله می‌گیرد. به همین دلیل، گاتمن پیشنهاد میکند به جای جملاتی مانند «تو همیشه…» یا «تو هیچ‌وقت…»، درباره احساس خود، رفتار مشخصی که باعث ناراحتی شده و نیاز یا درخواست خود صحبت کنیم.
بیان خواسته ها به روش سالم
در ابتدا این ذهنیت که «باید 100 درصد به خواسته خود برسم» را از بین ببرید. چراکه در روابط سالم سازش حرف اول را زده که البته باید متقابل باشد. شما نمی‌توانید برای رسیدن به خواسته خود ارزش‌ها و اولویت‌های فرد مقابل را زیر پا بگذارید. برنده شدن در رسیدن به خواسته‌هایتان یک ضربه مهلک به رابطه خواهد بود. در ادامه با مراحل بیان خواسته‌هایتان در یک فضای سالم بیشتر آشنا شوید:
- در ابتدا یک توجیه مختصر داشته باشید، برای مثال: من و تو اصلاً وقت زیادی برای هم نمی‌گذاریم!
- یک جمله ترغیب‌کننده بگویید، برای مثال: لطفاً… خیلی خوب میشود اگر… داشتم به این فکر می‌کردم که…
- درخواست خود را مشخص و مستقیم بیان کنید: مراقب باشید که این درخواست با توهین، تهدید و تحکم همراه نشود.
- یک جمله سپاس و قدردانی را چاشنی صحبت‌هایت کنید، برای مثال: «این کار تو واقعاً به من کمک میکند که احساس بهتری داشته باشم»
مدیریت استرس در رابطه
احتمالاً تجربه کرده‌اید که در شرایط استرس‌زا به اطرافیان و عزیزان خود پرخاش کرده و بعداً دچار پشیمانی شده‌اید. جای نگرانی نیست، چراکه می‌توانید با مدیریت استرس و رسیدن به آرامش از بروز این موقعیت‌ها جلوگیری کنید.
از طرفی با کمک کنترل استرس می‌توانید پشیمانی و عذاب وجدان بعد از بروز این رفتار را از بین ببرید. پس با یادگیری مهارت کنترل استرس از دوره هنر زندگی مشترک مجتبی تمسکی فضای امن و آرامبخشی را برای خود و شریک عاطفی‌تان رقم بزنید. برخی راهکارهای مدیریت استرس عبارت‌اند از:
- ارتباط باز و صادقانه
- تعیین مرز
- حمایت و همدلی از یکدیگر
- وقت‌گذرانی با کیفیت در کنار هم
- آموزش برخورد با تعارضات و اختلافات
- درخواست کمک به شکل حرفه‌ای از شریک عاطفی
حل مشاجره ها با احترام
همان‌طور که در قسمت‌های قبل گفتیم، مشاجره و درگیری در هر رابطه‌ای وجود دارد. همچنین حل مشاجره با حفظ احترام از ویژگی رابطه سالم به‌حساب می‌آید. حال‌آنکه هنر حفظ رابطه مدیریت این مشاجرات است. البته حل این مشاجرات در فضای محترمانه به یادگیری و آموزش نیازمند است. در ادامه با معرفی برخی راهکارهای حل مشاجره محترمانه می‌پردازیم:
- بحث‌هایی غیرقابل‌تغییر را وارد مشاجره نکنید.
- به جای استفاده از عبارت «تو در من احساس بدی ایجاد کردی» بگویید: «من با انجام این کارت احساس بدی میکنم»
- دعواهای گذشته را وارد مشاجره نکنید.
- بخشنده باشید و رفتارهای بدش را ببخشید.
- برای جلوگیری از رسیدن به اوج عصبانیت، استراحت کنید.
- اگر مشاجره به جایی نمی‌رسید، پس آن را ادامه ندهید.
هنر زندگی مشترک
برای ساختن یک زندگی مشترک خوب، از همین‌جا شروع کن.
در ادامه، این ویژگی‌ها را هم از نگاه روانشناسی و هم در رابطه پیش از ازدواج بررسی می‌کنیم.
رابطه سالم از نظر روانشناسی چه رابطه‌ای است؟
از نظر روانشناسی، رابطه سالم وضعیتی است که در آن هر دو طرف نیازهای هیجانی، شناختی و اجتماعی خود را در تعادل و هماهنگی برآورده می سازند. بر اساس مقاله منتشر شده در Verywell Mind، روابط سالم با سه مولفه اساسی شناخته می شوند: اعتماد متقابل، ارتباط باز و احترام به فردیت یکدیگر.
روانشناسان تأکید می کنند که چنین روابطی نه تنها به رضایت عاطفی منجر می شوند بلکه توانایی مقابله با استرس های زندگی را نیز در هر دو نفر افزایش می دهند.این توانمندی معمولاً نتیجه‌ی رسیدن به سطحی از بلوغ روانی است که فرد را قادر می‌سازد مسئولیت احساسات خود را بپذیرد.
رابطه سالم قبل از ازدواج چه ویژگی‌هایی دارد؟
رابطه سالم قبل از ازدواج فرصتی برای شناخت واقعی‌تر یکدیگر است؛ نه فقط شناخت علایق و ویژگی‌های ظاهری. در این مرحله بهتر است درباره ارزش‌ها، اهداف زندگی، خانواده، مسائل مالی، فرزندآوری، مرزهای شخصی، استقلال فردی و نحوه حل اختلاف صحبت شود. هدف این است که دو نفر پیش از تصمیم برای ازدواج، میزان هماهنگی و تفاوت‌های مهم خود را بهتر بشناسند.
چطور بفهمیم رابطه ما وابستگی است یا عشق؟
تفاوت عشق و وابستگی بیشتر از اینکه به شدت احساسات مربوط باشد، به کیفیت رابطه و احساسی که در کنار طرف مقابل تجربه می‌کنیم بستگی دارد. در عشق سالم، فرد دیگری را دوست داریم و در عین حال هویت، استقلال و زندگی شخصی خودمان را حفظ می‌کنیم. اما در وابستگی عاطفی، آرامش و ارزشمندی ما بیش از حد به حضور، توجه یا تأیید طرف مقابل گره می‌خورد.
در ادامه نشانه‌هایی برای تشخیص این دواز یکدیگر آورده‌ایم:
| عشق سالم | وابستگی عاطفی |
|---|---|
| از بودن با طرف مقابل لذت می‌بریم، اما بدون او هم می‌توانیم زندگی کنیم. | نبودن او اضطراب و ترس شدیدی ایجاد میکند. |
| به حریم و استقلال یکدیگر احترام می‌گذاریم. | دائماً به توجه و اطمینان گرفتن از طرف مقابل نیاز داریم. |
| می‌توانیم مخالفت یا اختلاف‌نظر داشته باشیم. | از ترس از دست دادن رابطه، خواسته‌های خودمان را نادیده می‌گیریم. |
| اعتماد وجود دارد و نیاز به کنترل کمتر است. | نگرانی، حسادت یا کنترل کردن طرف مقابل زیاد است. |
| رابطه بخشی از زندگی ماست، نه تمام زندگی ما. | رابطه به مرکز زندگی و منبع اصلی آرامش و ارزشمندی ما تبدیل میشود. |
| انتخاب می‌کنیم که در رابطه بمانیم. | احساس می‌کنیم «بدون او نمی‌توانیم». |
البته وجود یکی دو مورد از این نشانه‌ها به‌تنهایی به معنی وابستگی نیست؛ مهم، الگوی تکرارشونده در رابطه است.
چطور در رابطه هویت مستقل داشته باشیم؟
قبل از ورود به یک رابطه، شما یک انسان با علایق، دوستان، اهداف، ارزش‌ها و برنامه‌های شخصی خودتان هستید. ورود به رابطه نباید به معنای حذف همه این بخش‌ها باشد. برای حفظ هویت مستقل:
- ارتباط خود را با دوستان و خانواده حفظ کنید.
- برای علایق شخصی خود زمان داشته باشید.
- اهداف فردی‌تان را فراموش نکنید.
- همه اوقات فراغت خود را به رابطه اختصاص ندهید.
- درباره ارزش‌ها و خواسته‌های شخصی خود آگاهی داشته باشید.
- برای تصمیم‌های مهم زندگی، فقط خواسته طرف مقابل را معیار قرار ندهید.
رابطه سالم جایی نیست که دو نفر یکی شوند؛ جایی است که دو نفر بتوانند در کنار هم، خودشان باقی بمانند.
فرق رابطه سالم و ناسالم چیست؟
تفاوت رابطه سالم و ناسالم را نمی‌توان فقط با تعداد دعواها یا میزان ابراز محبت تشخیص داد. بهتر است ببینیم در رابطه با احترام، مرز، استقلال، تعارض و احساسات چگونه برخورد میشود. در جدول زیر می‌توانید رابطه سالم و ناسالم را با هم مقایسه کنید:
| رابطه سالم | رابطه ناسالم |
|---|---|
| اعتماد و صداقت وجود دارد. | سوءظن و پنهان‌کاری مداوم وجود دارد. |
| هر فرد هویت مستقل خود را حفظ میکند. | فردیت در رابطه کم‌رنگ میشود. |
| نه گفتن امکان‌پذیر است. | نه گفتن با تهدید، قهر یا فشار همراه میشود. |
| مرزهای شخصی محترم هستند. | حریم شخصی نادیده گرفته میشود. |
| احساسات قابل بیان هستند. | بیان احساسات با تمسخر یا تحقیر مواجه میشود. |
| اختلاف‌نظر قابل گفت‌وگوست. | اختلاف به توهین و تخریب تبدیل میشود. |
| هر فرد مسئول رفتار خودش است. | همه مشکلات به گردن طرف مقابل انداخته میشود. |
| رابطه فرصت رشد ایجاد میکند. | رابطه مانع رشد فردی میشود. |
| امنیت روانی وجود دارد. | فرد از واکنش طرف مقابل می‌ترسد. |
| حمایت وجود دارد، بدون اینکه کنترل جای آن را بگیرد. | کنترل با عنوان عشق و نگرانی توجیه میشود. |
یکی از مدل‌های شناخته‌شده در پژوهش‌های گاتمن، چهار الگوی ارتباطی مخرب را شامل انتقاد، تحقیر، دفاعی‌شدن و دیوار سنگی یا قطع ارتباط معرفی میکند. این رفتارها به‌ویژه زمانی که به الگوی پایدار تبدیل شوند، می‌توانند به کیفیت رابطه آسیب بزنند.
نکته مهم این است که وجود یک اختلاف یا حتی یک رفتار اشتباه به‌تنهایی به معنای ناسالم بودن کل رابطه نیست. آنچه اهمیت دارد، تکرار الگو و توانایی دو نفر برای اصلاح آن است.
رابطه سالم بعد از فروکش کردن هیجان چه شکلی است؟
شروع رابطه معمولاً با هیجان، کشش و توجه زیاد همراه است. اما رابطه قرار نیست همیشه با همان شدت روزهای اول ادامه پیدا کند. با گذشت زمان، رابطه از مرحله‌ای که بخش زیادی از آن تحت تأثیر تازگی و هیجان است، وارد مرحله‌ای میشود که کیفیت تعاملات روزمره اهمیت بیشتری پیدا میکند.
در این مرحله ممکن است:
- دیگر هر روز ساعت‌ها با هم صحبت نکنید.
- هیجان اولیه کمتر شود.
- اختلاف‌نظرها بیشتر دیده شوند.
- ویژگی‌های واقعی و عادت‌های یکدیگر را بهتر بشناسید.
- مسئولیت‌های زندگی بیشتر شوند.
این تغییر الزاماً به معنای از بین رفتن عشق نیست. اتفاقاً در این مرحله می‌توان فهمید آیا رابطه فقط بر پایه هیجان شکل گرفته یا دو نفر می‌توانند اعتماد، صمیمیت، احترام و تعهد را در زندگی واقعی هم حفظ کنند.
گاتمن و همکارانش نیز در پژوهش‌های روابط نشان دادهاند که بسیاری از اختلافات زوجین کاملاً حل‌شدنی نیستند و برخی مشکلات به تفاوت‌های پایدار میان افراد مربوط می‌شوند؛ بنابراین مسئله فقط حذف اختلاف نیست، بلکه نحوه مدیریت آن اهمیت دارد.
چرا نمی‌توانم با پارتنرم صمیمی باشم؟
گاهی فرد شریک عاطفی خود را دوست دارد، اما نمی‌تواند به او نزدیک شود یا درباره احساسات واقعی خود حرف بزند. گاهی فرد شریک عاطفی خود را دوست دارد، اما نمی‌تواند به او نزدیک شود یا درباره احساسات واقعی خود حرف بزند. دلایل این مشکل می‌تواند موارد زیر باشد:
ترس از ابراز احساسات
بعضی افراد از کودکی یاد گرفته‌اند احساسات خود را پنهان کنند. بنابراین حتی وقتی ناراحت، ترسیده یا نیازمند حمایت هستند، نمی‌توانند آن را به زبان بیاورند.
صمیمیت زمانی عمیق‌تر میشود که فرد بتواند بخشی از دنیای درونی خود را با طرف مقابل در میان بگذارد و در مقابل، احساس کند طرف مقابل واقعاً او را می‌فهمد.
ترس از نه گفتن
اگر احساس می‌کنید برای حفظ رابطه نمی‌توانید «نه» بگویید، شاید لازم باشد رابطه خود با مرزهای روانی را بررسی کنید. نه گفتن الزاماً به معنی رد کردن طرف مقابل نیست. می‌توان گفت: «دوستت دارم، اما با این موضوع موافق نیستم.»
منظور از مرزهای روانی در رابطه چیست؟
مرز روانی یعنی بدانیم چه چیزی برای ما قابل قبول است و چه چیزی نیست و بتوانیم این موضوع را به شکل روشن و محترمانه بیان کنیم. مرز می‌تواند درباره زمان، حریم خصوصی، ارتباط با دیگران، مسائل مالی، فضای شخصی، تصمیم‌های فردی، صمیمیت و موضوعات مختلف دیگر باشد.
مثلاً:
- «الان نیاز دارم کمی تنها باشم.»
- «دوست ندارم تلفن شخصی من بدون اجازه بررسی بشه.»
- «با شوخی‌ای که درباره من کردی راحت نیستم.»
- «الان آمادگی صحبت درباره این موضوع رو ندارم؛ بعداً درباره‌اش حرف می‌زنیم.»
مرزبندی به معنای سرد شدن یا فاصله گرفتن از شریک عاطفی نیست.
مرز سالم به رابطه می‌گوید چگونه می‌توانی به من نزدیک باشی، بدون اینکه از محدوده شخصی من عبور کنی.
از طرف دیگر، مرز فقط زمانی معنا دارد که خودمان هم مرزهای طرف مقابل را رعایت کنیم.
چرا مدام روابط اشتباه را تجربه میکنم؟
اگر چند بار وارد رابطه‌هایی شده‌اید که پایان مشابهی داشته‌اند، شاید بد نباشد فقط رفتار طرف مقابل را بررسی نکنید و به الگوی انتخاب و رفتار خودتان هم نگاه کنید.
از خودتان بپرسید:
- معمولاً جذب چه ویژگی‌هایی می‌شوم؟
- آیا نشانه‌های ناسالم را در ابتدای رابطه نادیده می‌گیرم؟
- آیا از ترس تنهایی، رابطه‌ای را ادامه می‌دهم که با ارزش‌های من سازگار نیست؟
- آیا برای جلب محبت طرف مقابل، بیش از اندازه از خودم می‌گذرم؟
- آیا مرزهای خودم را از ابتدا مشخص میکنم؟
- آیا رابطه را بر اساس شناخت انتخاب میکنم یا بیشتر بر اساس هیجان؟
گاهی مشکل فقط «آدم اشتباه» نیست؛ ممکن است الگوی تکرارشونده‌ای در انتخاب، مرزبندی یا نحوه ادامه دادن رابطه وجود داشته باشد. برای بررسی عمیق‌تر این موضوع می‌توانید مقاله «چرا عاشق آدم‌های اشتباه می‌شوم؟» را مطالعه کنید.
چگونه رابطه سالم بسازیم؟
ساختن رابطه سالم نیازمند آگاهی، تمرین و رشد درونی است. هیچ رابطه ای از ابتدا کامل نیست، اما تفاوت میان روابط موفق و ناکارآمد در این است که افراد در روابط سالم به جای سرزنش یکدیگر، مسئولیت رشد شخصی خود را می پذیرند. برای ایجاد رابطه سالم و ناسالم باید ابتدا الگوهای ناسالم در رفتارهای گذشته را شناسایی کرد و سپس با تغییر آگاهانه، به سمت ارتباطی متعادل تر حرکت نمود.
جمع بندی
ایجاد یک رابطه سالم و پایدار، نیازمند درک پیچیدگی‌هایی است که همگان از آن برخوردار نیستند. یک رابطه خوب، نیازمند مراقبت و صرف زمان است. شور و حرارت اولیه رابطه به مرور فروکش میکند؛ از این رو، برای حفظ شریک عاطفی، باید کشش اولیه را به رابطه ای سالم تبدیل کرد تا عشقی پایدار شکل گیرد.
برای داشتن رابطه‌ای بر پایه احترام متقابل، اعتماد، صداقت و تعهد، باید درک متقابل را افزایش داد. این ویژگی های یک رابطه سالم در ساخت رابطه‌ای باکیفیت به شما کمک میکنند. بی‌شک، در مسیر تاریک و روشن ساخت یک رابطه سالم، با چالش‌هایی مواجه خواهید شد که با بهره‌گیری از این مطلب و دوره‌های آموزشی مجله مجتبی تمسکی، می‌توانید آنها را برطرف کنید.
سوالات پر تکرار
1- فرق رابطه سالم و ناسالم چیست؟
در رابطه سالم، اعتماد، احترام، امنیت روانی، مرزهای شخصی، استقلال و گفتگوی سازنده وجود دارد. در رابطه ناسالم، الگوهایی مانند کنترل، تحقیر، بی‌احترامی به مرزها، ترس از بیان احساسات و سرزنش مداوم دیده میشود.
2- یک رابطه خوب چه ویژگی‌هایی دارد؟
یک رابطه خوب بر پایه اعتماد، احترام، صداقت، ارتباط مؤثر، حمایت عاطفی، صمیمیت، استقلال فردی، مرزهای سالم و توانایی مدیریت اختلاف‌ها شکل می‌گیرد.
3-رابطه سالم قبل از ازدواج چطوریه؟
رابطه سالم قبل از ازدواج باید علاوه بر صمیمیت، فرصت شناخت واقعی دو نفر را فراهم کند. گفتگو درباره ارزش‌ها، اهداف زندگی، خانواده، مسائل مالی، فرزندآوری، سبک زندگی، مرزها و نحوه حل اختلاف از موضوعات مهم این دوره است.
این مقاله خیلی سلیس و واضح راه های داشتن یک رابطه ی سالم رو بیان میکنه و تیتر وار رئوس مطالب و کلمات کلیدی و البته توضیح مختصر هر کدام از رئوس را بیان میکنه . در حقیقت یک نقشه راه برای داشتن یک رابطه درست و سالم و یا اصلاح یک رابطه مشکل دار را بیان میکند .
مفید بود ممنون از آموزشاتون
مطالب مفید وارزشمند هستند دقیقا رابطه برای زوج های ایرانی هیچ تعریفی نداره واحتمالا ادم های اندکی به حد ومرز واحترام ان هم در بلند مدت توجه میکنند واین وسط بچه های بیگناه تاوان بلهوسی ونادانی وبی مسئولیتی را می دهند
سلام و عرض ارادت
مطالب بسیار جالب و ارزنده ای بود. هر چند متاسفانه احساس واقعی و البته نه چندان صحیح در مورد من ،پس از مطالعه متن، این است که با توجه به سن و گذر زمان طی سال‌های گذشته، اصلاح برخی رفتارها از هردو طرف بسیار سخت است .
این مقاله بسیار عالی و کاربردی بود و من واقعا در زنگی مشترک ازش استفاده کردم با توجه به اینکه هنر زندگی مشترک رو هم گوش کرده بودم .الان زندگی آرومتری رو با همسرم تجربه میکنم .خدا رو شکر میکنم که با شما آشنا شدم .طلب خیر برای شما .پرتوان باشید
سلام بسیار عالی و آموزنده بود حاوی نکات ظریف و کلیدی بود که تابحال شخصا توجهی روشون نداشتم و فهمیدم از چه جاهایی رابطه م ضربه خورده و باید تلاش کنم ترمیم کنم .
از جناب تمسکی به خاطر دید متفاوتشان به مسائل و زندگی دنیا ممنونم و از تیم خوبشون بابت تمام زحماتی که میکشن تشکر و قدردانی میکنم.
سلام مطالب ذکر شده جالب بود اما عمل کردن به آنها خیلی مهم تر هست و متاسفانه در مملکت ما همیشه خانمها به دنبال خواندن و شنیدن این مطالب و یا عمل کردن به آنها هستند و در نتیجه اقدام و عمل یک طرفه فکر نمیکنم تاثیری در ایجاد یک رابطه سالم داشته باشد چون تلاش یک طرفه باعث ایجاد انتظار از طرف مقابل شده و و قتی این انتظار برآورده نشودباعث ایجاد خشم و فاصله بین زوجین میشود .
یادگیری راهکارها برام کاربری بود