۱۲ اشتباه مردان در زندگی مشترک
گاهی یک زن احساس میکند همسرش دیگر مثل گذشته به او توجه ندارد؛ کمتر حرف میزند، احساساتش را جدی نمیگیرد یا هنگام اختلاف ترجیح میدهد سکوت کند. از طرف دیگر، ممکن است مرد تصور کند چون برای تأمین نیازهای خانواده تلاش میکند، وظایفش را بهخوبی انجام داده است. اما چرا با وجود این تلاشها، فاصله عاطفی میان زوجین بیشتر میشود؟
واقعیت این است که بسیاری از مشکلات زناشویی نه از یک اتفاق بزرگ، بلکه از رفتارهای کوچک و تکرارشونده شکل میگیرند. رفتارهایی که شاید در ابتدا بیاهمیت به نظر برسند، اما بهمرور احساس صمیمیت، امنیت و اعتماد را تحت تأثیر قرار میدهند.
پژوهشی در مجله Journal of Marriage and Family که ۶۴ مطالعه درباره ارتباط زوجین را بررسی کرده، نشان میدهد شیوههای ارتباطی منفی با کاهش کیفیت رابطه در آینده ارتباط دارند؛ هرچند ارتباطات تنها عامل تعیینکننده سرنوشت ازدواج نیستند.
شناخت اشتباهات مردان در زندگی مشترک فرصتی برای سرزنش آنها نیست؛ بلکه راهی برای شناسایی رفتارهای آسیبزا و اصلاح رابطه است. در ادامه، ۱۲ اشتباه رایج، پیامدهای آنها و راهکارهای عملی مقابله با این رفتارها را بررسی میکنیم.
فهرست مطالب
۱۲ اشتباه رایج مردان در زندگی مشترک
هیچ مردی در تمام موقعیتها عملکرد کاملی ندارد و بسیاری از رفتارهای زیر ممکن است از سوی هر دو همسر رخ دهند. مسئله اصلی، تکرار اشتباهات و ناتوانی در اصلاح آنهاست:
گوش ندادن و بیتوجهی به صحبتهای همسر
یکی از اشتباهات رایج، شنیدن صحبتهای همسر بدون توجه واقعی به آنهاست. برای مثال، مرد هنگام صحبت همسرش مشغول تلفن همراه است، صحبت او را قطع میکند یا پیش از فهمیدن مسئله، راهحل ارائه میدهد.
درحالیکه گاهی همسر بیش از دریافت راهحل، به شنیده شدن و همدلی نیاز دارد.
پژوهش کروگر و فارست (۲۰۲۲) نشان میدهد احساس درک شدن و دریافت پاسخ همراه با توجه و حمایت، با کیفیت مطلوبتر روابط عاطفی ارتباط دارد.
راهکار: هنگام گفتوگو، عوامل حواسپرتی را کنار بگذارید و پیش از پاسخ دادن، مطمئن شوید منظور همسرتان را درست متوجه شدهاید.
شناخت رفتارهایی که به رابطه آسیب میزنند، قدمی برای ایجاد ارتباط بهتر است. دوره هنر زندگی مشترک برای آشنایی بیشتر با مهارتهای زندگی دونفره طراحی شده است.
هنر زندگی مشترک
نادیده گرفتن احساسات و نیازهای عاطفی همسر
جملاتی مانند «این موضوع ارزش ناراحتی نداره» یا «زیادی حساس شدی» ممکن است با هدف آرام کردن همسر گفته شوند، اما اغلب این پیام را منتقل میکنند که احساسات او اهمیتی ندارند.
نیازهای عاطفی افراد یکسان نیست. بعضی به گفتوگوی بیشتر، برخی به محبت کلامی و عدهای به همراهی عملی نیاز دارند. در روانشناسی روابط، پاسخدهی عاطفی به معنای تلاش برای شناخت، درک و اعتبار بخشیدن به تجربههای احساسی طرف مقابل است.
بهجای قضاوت درباره منطقی بودن احساس همسر، بهتر است بپرسید: «چه چیزی بیشتر ناراحتت کرده؟» همین تغییر ساده میتواند زمینه گفتوگویی سازنده را فراهم کند.
برای آشنایی بیشتر با دوره هنر زندگی مشترک، میتوانید نمونه صوتی رایگان آن را دریافت کنید.
اگر میخواهی ببینی دوره «هنر زندگی مشترک» چقدر میتونه برای رابطهات کاربردی باشه، یک فایل صوتی رایگان از محتوای دوره رو گوش کن!
ابراز نکردن محبت و قدردانی
برخی مردان تصور میکنند محبتشان از طریق کار کردن، تأمین مخارج یا انجام مسئولیتها مشخص است و نیازی به بیان آن وجود ندارد.اگرچه این رفتارها ارزشمندند، اما همیشه جای ابراز مستقیم عشق و قدردانی را نمیگیرند.
پژوهشی با مشارکت ۲۱۹۳ نفر نشان داد احساس قدردانی از سوی شریک عاطفی میتواند ارتباط میان تقسیم ناعادلانه وظایف خانه و نارضایتی از رابطه را تعدیل کند.
گفتن یک «ممنونم»، توجه به تلاشهای همسر، تعریف صادقانه یا اختصاص دادن زمانی کوتاه برای باهم بودن، رفتارهای سادهای هستند که به حفظ صمیمیت کمک میکنند.
تحقیر، سرزنش و مقایسه کردن همسر
مقایسه همسر با دیگران، تمسخر اشتباهات او یا استفاده از جملاتی مانند «تو هیچوقت درست تصمیم نمیگیری» میتواند احساس ارزشمندی و امنیت عاطفی را تضعیف کند.
جان گاتمن و رابرت لوینسون در پژوهشی طولی نشان دادند الگوهای منفی تعامل، از جمله تحقیر و حالت دفاعی هنگام اختلاف، در پیشبینی مشکلات جدی زناشویی اهمیت دارند.
تفاوت مهمی میان انتقاد از رفتار و تخریب شخصیت وجود دارد. جمله «از اینکه بدون هماهنگی تصمیم گرفتی ناراحت شدم» درباره یک رفتار مشخص است؛ اما «تو همیشه خودخواهی» شخصیت فرد را هدف قرار میدهد. برای اصلاح این اشتباه، درباره رفتار مشخص صحبت کنید و از برچسب زدن یا مقایسه بپرهیزید.
نپذیرفتن اشتباهات و مقصر دانستن همسر
وقتی فرد مسئولیت اشتباهاتش را نمیپذیرد، اختلاف به مسابقهای برای اثبات مقصر بودن دیگری تبدیل میشود.
برخی مردان هنگام انتقاد همسر، بلافاصله از خود دفاع میکنند، اشتباه را توجیه میکنند یا موضوعی قدیمی را پیش میکشند. این واکنشها فرصت حل مسئله را کاهش میدهند. پذیرش مسئولیت به معنای قبول کردن تمام تقصیرها نیست؛ بلکه یعنی هر فرد سهم واقعی خود را در ایجاد مشکل بشناسد.
برای مثال، گفتن «درست میگی، نباید با اون لحن صحبت میکردم» میتواند شروع مؤثرتری نسبت به جمله «اگه تو عصبانیام نمیکردی، این اتفاق نمیافتاد» باشد.
عذرخواهی زمانی ارزشمندتر میشود که با تغییر رفتار همراه باشد.
سکوت طولانی و قهر کردن هنگام اختلاف
گاهی فرد برای جلوگیری از تشدید مشاجره به زمان نیاز دارد. این فاصله موقت میتواند مفید باشد، اما سکوت طولانی با هدف تنبیه همسر، رفتار متفاوتی است.
در روانشناسی زوجین، الگوی «درخواست گفتوگو و کنارهگیری» زمانی شکل میگیرد که یکی از طرفین پیگیر حل اختلاف است و دیگری مرتب از تعامل فاصله میگیرد.
مطالعهای طولی نشان داد کنارهگیری مردان هنگام بررسی برخی تعارضات زناشویی، با کاهش رضایت همسرانشان در آینده ارتباط داشت. بهتر است بهجای قهر کردن، زمان مشخصی برای ادامه گفتوگو تعیین شود؛ مثلاً: «الان عصبانیام، نیم ساعت دیگه دربارهاش حرف بزنیم.»
کنترل نکردن خشم و واکنشهای تند
عصبانیت احساسی طبیعی است، اما فریاد زدن، توهین، تهدید یا شکستن وسایل واکنشهایی آسیبزا هستند که ممکن است احساس امنیت را از بین ببرند. بر اساس تعریف مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای آمریکا (CDC)، رفتارهایی مانند تحقیر، تهدید و کنترل اجباری میتوانند از مصادیق پرخاشگری روانی در روابط صمیمانه باشند.
برای مدیریت خشم، ابتدا نشانههای جسمی عصبانیت مانند افزایش ضربان قلب یا تنش عضلانی را شناسایی کنید. سپس گفتوگو را موقتاً متوقف کرده و پس از آرام شدن ادامه دهید.
نکته مهم اینکه خشونت و تهدید را نباید صرفاً اختلافی معمولی دانست. در چنین شرایطی، تأمین امنیت فرد آسیبدیده بر ادامه گفتوگو اولویت دارد.
تصمیمگیری یکطرفه در مسائل زندگی
تصمیمگیری درباره مسائل مالی، محل زندگی، فرزندپروری یا روابط خانوادگی بدون مشورت با همسر، ممکن است احساس نادیده گرفته شدن ایجاد کند. زندگی مشترک به معنای یکسان بودن نظرها نیست؛ بلکه مستلزم احترام به حق مشارکت هر دو نفر در تصمیمهای اثرگذار است.
وقتی یکی از زوجین همواره تصمیمگیرنده نهایی باشد، احتمال شکلگیری نارضایتی و احساس بیقدرتی در طرف مقابل افزایش مییابد.
برای تصمیمهای مهم، بهتر است ابتدا نیازها و نگرانیهای هر دو نفر مطرح شوند، سپس گزینهها و پیامدهایشان بررسی شود. هدف، رسیدن به توافقی منصفانه است، نه پیروز شدن یک نفر.
مشارکت نکردن در مسئولیتهای مشترک
یکی دیگر از اشتباهات مردان در زندگی مشترک، واگذار کردن تمام مسئولیتهای خانه، مراقبت از فرزندان و برنامهریزی امور روزمره به همسر است. این مسئله فقط به انجام کارهای فیزیکی محدود نمیشود. به یاد داشتن قرارهای پزشکی، برنامهریزی خرید و هماهنگی امور خانواده نیز بخشی از مسئولیتهای مشترک هستند.
پژوهشی در سال ۲۰۲۶ با بررسی اطلاعات ۱۱٬۰۱۲ نفر نشان داد ادراک ناعادلانه بودن تقسیم کار، با رضایت کمتر از رابطه ارتباط دارد.
تقسیم مسئولیتها لزوماً به معنای انجام دقیقاً برابر تمام کارها نیست؛ بلکه توافقی است که هر دو نفر آن را متناسب با شرایط خود منصفانه بدانند.
اولویت دادن دائمی به کار، دوستان یا تلفن همراه
داشتن شغل، روابط دوستانه و علایق شخصی برای سلامت روان ضروری است. مشکل زمانی ایجاد میشود که همسر دائماً در پایینترین اولویت قرار بگیرد.
برای مثال، مرد ممکن است ساعتهای زیادی در خانه حضور داشته باشد، اما بیشتر زمانش را صرف شبکههای اجتماعی کند و فرصتی برای گفتوگوی دونفره باقی نگذارد.
انجمن روانشناسی آمریکا با اشاره به پژوهشهای مربوط به «تداخل فناوری در رابطه» گزارش کرده است که استفاده مزاحم از ابزارهای دیجیتال با تعارض بیشتر و رضایت کمتر از رابطه همراه است.
اختصاص زمانی روزانه برای گفتوگوی بدون تلفن همراه و توجه به کیفیت حضور در کنار همسر، میتواند به پیشگیری از سرد شدن رابطه کمک کند.
دخالت دادن دیگران و رعایت نکردن حریم زندگی مشترک
مشورت گرفتن از خانواده یا افراد باتجربه همیشه اشتباه نیست، اما بازگو کردن تمام اختلافات خصوصی یا اجازه دادن به دیگران برای تصمیمگیری درباره زندگی زوجین میتواند مشکلات تازهای ایجاد کند.
گاهی مرد برای اثبات حقانیت خود، جزئیات مشاجره را با خانواده یا دوستان مطرح میکند. در نتیجه، اختلافی که امکان حل آن میان زوجین وجود داشت، به مسئلهای گستردهتر تبدیل میشود.
حفظ حریم مشترک یعنی زوجین درباره اطلاعات خصوصی، مسائل مالی و حدود ارتباط خانوادهها با زندگی خود به توافق برسند. البته این اصل نباید مانع درخواست کمک تخصصی یا گزارش خشونت شود. حفظ حریم خصوصی با پنهان کردن رفتار آسیبزا تفاوت دارد.
دروغ گفتن و پنهانکاری از همسر
اعتماد یکی از پایههای اصلی رابطه سالم است. پنهان کردن بدهیهای مهم، روابط عاطفی خارج از ازدواج یا مسائل اثرگذار بر آینده خانواده میتواند اعتماد میان زوجین را بهشدت تضعیف کند.
پژوهش دِیویس (۲۰۲۳) درباره پنهانکاری در روابط عاطفی نشان داد افراد دارای روابط کمکیفیتتر بیشتر درگیر نگرانی درباره رازهای خود بودند؛ هرچند پژوهش رابطه علت و معلولی مستقیمی میان پنهانکاری و افت کیفیت رابطه پیدا نکرد.
باید میان حریم شخصی و پنهانکاری آسیبزا تفاوت قائل شد. داشتن فضای خصوصی حق هر فرد است، اما فریب دادن همسر درباره موضوعات اساسی رابطه مسئله دیگری محسوب میشود.
پنهانکاری لزوماً به خیانت منجر نمیشود و نمیتوان آن را بهتنهایی علت خیانت مردان دانست؛ بااینحال، صداقت و شفافیت برای بازسازی اعتماد ضروری هستند.
اشتباهات مردان چه تأثیری بر زندگی مشترک دارد؟
پیامد اشتباهات زناشویی به نوع رفتار، شدت آن، میزان تکرار و واکنش هر دو نفر بستگی دارد. بیتوجهی مداوم ممکن است به کاهش صمیمیت منجر شود، سرزنشهای تکراری احساس ارزشمندی را تضعیف کند و پنهانکاری اعتماد را تحت تأثیر قرار دهد. وقتی چند رفتار آسیبزا همزمان وجود داشته باشند، احتمال افزایش تعارض و فاصله عاطفی بیشتر میشود.
بااینحال، هیچ رفتار منفردی بهتنهایی سرنوشت یک ازدواج را تعیین نمیکند. تحقیقات گاتمن و لوینسون نشان میدهند کیفیت تعاملات مثبت و منفی زوجین در طول زمان با پایداری رابطه ارتباط دارد. بنابراین، توجه به الگوهای رفتاری و اصلاح آنها اهمیت بیشتری از تمرکز بر یک اختلاف مقطعی دارد.
چگونه درباره اشتباهات همسرمان با او صحبت کنیم؟
بهتر است گفتوگو زمانی انجام شود که هر دو نفر آرام هستند و فرصت کافی برای شنیدن یکدیگر دارند. موضوع را با توصیف رفتاری مشخص شروع کنید، نه قضاوت شخصیت همسر. برای مثال، بهجای «تو هیچوقت به من اهمیت نمیدی» بگویید: «وقتی موقع صحبت کردن به گوشی نگاه میکنی، احساس میکنم حرفهام شنیده نمیشن.» سپس نیاز خود را روشن بیان کنید و به دیدگاه طرف مقابل نیز فرصت بدهید.
مجتبی تمسکی در کانال رسمی خود میگوید: «آگاهی، از یک نفر شروع میشه ولی میتونه دو نفر رو نجات بده.» این نگاه بر اهمیت شناخت سهم خود در مشکلات رابطه تأکید دارد. البته مسئولیت اصلاح رفتار آسیبزا بر عهده فردی است که آن را انجام میدهد و هیچکس موظف نیست بهتنهایی تمام مشکلات رابطه را حل کند.
چه زمانی اشتباهات در زندگی مشترک به مشکلی جدی تبدیل میشوند؟
اشتباهات زمانی نگرانکنندهتر میشوند که به الگویی مداوم تبدیل شوند؛ بهخصوص وقتی فرد با وجود آگاهی از آسیب رفتار خود، برای تغییر آن تلاشی نمیکند. کاهش شدید اعتماد، احساس تنهایی مداوم، تحقیر تکرارشونده و ناتوانی در گفتوگوی سازنده از نشانههایی هستند که ضرورت دریافت کمک تخصصی را مطرح میکنند.
فراتحلیلی در سال ۲۰۲۰ روی ۵۸ مطالعه نشان داد زوجدرمانی میتواند رضایت از رابطه، ارتباط و صمیمیت عاطفی را بهبود دهد. بااینحال، در موارد خشونت، تهدید یا کنترل اجباری، ابتدا باید امنیت فرد آسیبدیده ارزیابی شود. در روابطی که هر دو طرف امنیت دارند و برای تغییر آمادهاند، دریافت کمک حرفهای میتواند بخشی از مسیر ترمیم رابطه باشد.
جمعبندی
بررسی ۱۲ اشتباه رایج مردان در زندگی مشترک نشان میدهد بسیاری از مشکلات زناشویی با کیفیت گفتوگو، توجه عاطفی، احترام متقابل، تقسیم مسئولیتها و اعتماد ارتباط دارند. گوش ندادن، تحقیر، قهر طولانی یا تصمیمگیری یکطرفه ممکن است در ابتدا رفتارهایی روزمره به نظر برسند، اما تکرار آنها میتواند رضایت و صمیمیت را کاهش دهد.
مهمترین نتیجه این است که حفظ رابطه تنها به علاقه داشتن یا انجام مسئولیتهای مالی محدود نمیشود. رفتارهای روزانه، پذیرش اشتباهات و تلاش مستمر برای اصلاح آنها نقش مهمی در کیفیت زندگی مشترک دارند. اگر زوجین بتوانند مشکلات را بدون سرزنش مطرح کنند، نیازهای یکدیگر را بشناسند و برای تغییر رفتارهای آسیبزا قدم بردارند، فرصت بیشتری برای ساختن رابطهای رضایتبخش خواهند داشت.
سوالات متداول
1- آیا همه مردان در زندگی مشترک اشتباهات مشابهی دارند؟
خیر. رفتار افراد تحت تأثیر شخصیت، تجربههای خانوادگی، مهارتهای ارتباطی و شرایط زندگی آنها متفاوت است. همچنین بسیاری از اشتباهات مطرحشده مختص مردان نیستند و ممکن است از سوی هر یک از زوجین رخ دهند. مهمتر از جنسیت، شناخت رفتار آسیبزا و مسئولیتپذیری برای اصلاح آن است.
2- آیا اشتباهات تکراری مردان میتواند باعث سردی رابطه شود؟
بله، رفتارهایی مانند بیتوجهی عاطفی، سرزنش مداوم، پنهانکاری و حل نکردن اختلافات میتوانند بهتدریج احساس نزدیکی و رضایت از رابطه را کاهش دهند. البته سردی عاطفی ممکن است عوامل مختلفی داشته باشد و برای شناخت علت آن باید شرایط هر دو نفر و کیفیت کلی رابطه بررسی شود.
دیدگاهتان را بنویسید